Polska Sieć Miast i Społeczności Przyjaznych Osobom Starszym, rozwijana od 2023 roku przez Uniwersytet Jagielloński (Centrum Ewaluacji i Analiz Polityk Publicznych), wchodzi w nowy etap. UJ uzyskał oficjalną afiliację przy Globalnej Sieci Miast i Społeczności Przyjaznych Osobom Starszym WHO, a współpraca z miastami, gminami i instytucjami krajowymi zyskała formalne, międzynarodowe umocowanie. 19 maja w Warszawie odbyła się uroczysta gala podkreślająca znaczenie tego partnerstwa.
Za koordynację działań Sieci w Polsce odpowiada Uniwersytet Jagielloński, w szczególności Centrum Ewaluacji i Analiz Polityk Publicznych Wydziału Filozoficznego UJ, we współpracy z Collegium Medicum UJ. Kierowniczką naukową projektu jest profesor Jolanta Perek-Białas z Instytutu Socjologii oraz Centrum Ewaluacji i Analiz Polityk Publicznych (CEAPP) Wydziału Filozoficznego UJ.
- Polityka senioralna stanowi bardzo ważny element działalności Uniwersytetu Jagiellońskiego: zarówno w wymiarze działalności naukowej, jak i odpowiedzialności społecznej. Uzyskanie certyfikatu o tak ważnym dla nas statusie jest dowodem zaufania do uniwersytetu jako koordynatora sieci w skali całego kraju - ocenił rektor UJ prof. Piotr Jedynak.
Rektor UJ odebrał dokument z rąk przedstawicielki WHO w Polsce dr Nino Berdzuli. Na uroczystości byli również obecni Yongjie Yon z Biura Regionalnego WHO dla Europy oraz pełnomocniczka rządu do spraw polityki senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz, która objęła wydarzenie honorowym patronatem.
- Miasto przyjazne osobom starszym to w praktyce miasto lepsze dla wszystkich: bardziej dostępne, bezpieczne, przewidywalne i wspólnotowe. Chcemy pokazywać, że polityka wobec starzenia się nie dotyczy wyłącznie przyszłości tylko osób starszych ale jakości życia całych społeczności i wszystkich pokoleń - zaznacza prof. Jolanta Perek-Białas.
Globalna Sieć Miast i Społeczności Przyjaznych Osobom Starszym (Global Network for Age-Friendly Cities and Communities, GNAFCC) jest globalną inicjatywą WHO, której celem jest lepsze dostosowanie polityk publicznych oraz usług do potrzeb starzejących się populacji w oparciu o podejście systemowe oraz dowody naukowe. Wyznaczenie Uniwersytetu Jagiellońskiego do roli jednostki koordynującej działania AFCC Polska oznacza, że do zadań najstarszej polskiej uczelni należeć będzie wspieranie rozwoju środowisk przyjaznych starzeniu się, wdrażanie wiedzy i standardów WHO do kontekstu krajowego, a także doradzanie jednostkom samorządu terytorialnego w projektowaniu i wdrażaniu polityk publicznych. W praktyce oznacza to, że uczelnia stanie się centralnym węzłem (national hub) dla rozwoju polityk age-friendly w Polsce.
U podstaw sieci AFCC Polska leży program realizowany od 2023 roku pod kierunkiem prof. Jolanty Perek-Białas przez CEAPP we współpracy z Collegium Medicum UJ (prof. Tomasz Grodzicki). Program obejmuje m.in. organizację spotkań przedstawicieli miast i gmin, wymianę doświadczeń, identyfikację i promocję dobrych praktyk, wspieranie samorządów w diagnozowaniu potrzeb osób starszych oraz rozwijanie narzędzi i materiałów wspomagających lokalne polityki senioralne.
- Dla nas to nie jest tylko projekt ekspercki, ale proces budowania nowego języka polityki lokalnej wobec starzenia się. Chodzi o to, by osoby starsze nie były postrzegane wyłącznie przez pryzmat opieki czy usług społecznych, ale jako pełnoprawni współtwórcy miast i gmin. Polska Sieć ma być miejscem, w którym samorządy mogą uczyć się od siebie, korzystać z wiedzy naukowej i przekładać globalne standardy WHO na konkretne, lokalne rozwiązania - podkreśla ekspertka Maria Varlamova z Centrum Ewaluacji i Analiz Polityk Publicznych UJ.
Początki programu sięgają spotkania konsultacyjnego WHO dotyczącego krajowych wytycznych dla miast i społeczności przyjaznych osobom starszym w kontekstach kryzysowych, które odbyło się w Krakowie w marcu 2023 roku. Wzięli w nim udział przedstawiciele samorządów, badacze, eksperci w zakresie zdrowia i polityki społecznej, instytucje publiczne oraz lokalni liderzy, których połączył wspólny cel: wzmocnienie zdolności miast i społeczności do wspierania osób starszych, także w sytuacjach kryzysowych.
Od tego czasu inicjatywa rozwinęła się w ogólnokrajową platformę współpracy, wymiany wiedzy i działań praktycznych. Łączy miasta i gminy o różnej skali i specyfice - od dużych ośrodków metropolitalnych po mniejsze miasta i społeczności lokalne - które wspólnie odpowiadają na wyzwania związane ze starzeniem się ludności i dążą do poprawy jakości życia mieszkańców wszystkich pokoleń.
Jednym z rezultatów pracy w ramach Sieci jest Przewodnik po społecznościach przyjaznych osobom starszym, dostępny wkrótce także na stronie CEAPP.
20 maja w Warszawie odbyło się posiedzenie, które stanowiło kontynuację wydarzeń inaugurujących działalność Sieci w Polsce z udziałem m.in. minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy, pełnomocniczki rządu do spraw polityki senioralnej, minister Marzeny Okła-Drewnowicz, prorektora ds. współpracy międzynarodowej Uniwerystetu Jagiellońskiego prof. dr hab. Jarosława Górniaka oraz prof. Tomasza Grodzickiego, Collegium Medicum UJ, a także Yongjie Yon z Regional Office WHO. Celem spotkania było określenie kierunków współpracy oraz priorytetów Polskiej Sieci na najbliższe lata.
- To moment, w którym polityka wobec starzenia się przestaje być tematem niszowym, a staje się jednym z kluczowych wyzwań rozwojowych Polski. Od tego, jak odpowiemy na zmiany demograficzne dziś, będzie zależeć jakość życia milionów ludzi w kolejnych dekadach - podsumowują prof. Jolanta Perek-Białas oraz Maria Varlamova z zespołu CEAPP UJ.
Zdjęcie: Kamil Sikora / Centrum Prasowe UJ
Wszystkie zdjęcia z uroczystości dostępne są w serwisie NextCloud.
Czytaj również:
- Inauguracja Polskiej Sieci Miast i Społeczności Przyjaznych Osobom Starszym - Ministerstwo Zdrowia - Portal Gov.pl
Polska Sieć Miast Przyjaznych Seniorom 2026 – więcej ławek, bezpieczne przejścia, wsparcie dla osób z demencją. Jak działa? - Infor.pl - Aktualności - Centrum Ewaluacji i Analiz Polityk Publicznych - Wydział Filozoficzny
- Projekty - Centrum Ewaluacji i Analiz Polityk Publicznych - Wydział Filozoficzny
- Aktualności - Centrum Ewaluacji i Analiz Polityk Publicznych - Wydział Filozoficzny
- Aktualności - Wydział Filozoficzny - Uniwersytet Jagielloński
- Wiadomości - Uniwersytet Jagielloński
